Drewniany plac zabaw

Mówi się, że dzieciństwo to jeden wielki plac zabaw. I choć mijają lata a sposoby wychowywania dzieci przeszły ogromne transformacje, to place zabaw wciąż są tą przestrzenią dziecięcego świata, w której dzieją się prawdziwe cuda. Dziś dowiesz się, jak zmieniają się place zabaw w Polsce i dlaczego najlepszym pomysłem na plac zabaw dla dzieci jest natura. 


Co to jest plac zabaw? 

Na Wikipedii czytamy, że „plac zabaw” to wydzielone miejsce (często ogrodzone), przeznaczone do zabawy dla dzieci.

Na wyposażenie placu zabaw składają się: piaskownica, zjeżdżalnia, huśtawka, huśtawka na desce (tzw. ważki), karuzela, bujak sprężynowy, drabinki (drewniane lub metalowe) oraz inne zestawy zabawowe. I tutaj zaczynają się schody. Przecież każdy z nas może podać przykład kilku placów zabaw, które wyglądają zupełnie inaczej niż ten opisany w internetowej encyklopedii, ale znajdą się też wśród nas tacy, którzy krzykną: „no zdjęcie robili u mnie pod domem, to kropka w kropkę nasz plac!”

Wniosek jest jeden: nie ma żadnych jasnych wytycznych, które mówiłyby o tym, jak konkretnie ma wyglądać plac zabaw w Polsce, gdzie ma być usytuowany i w co wyposażony. My, rodzice możemy wyciągnąć z tego stanu rzeczy ważną informację: możemy mieć wpływ na to, w jakiej przestrzeni bawi się nasze dziecko. 

Otoczenie ma znaczenie

Przestrzeń publiczna w naszym kraju bardzo mocno się zmienia. Razem z rozwojem miast i wsi, w Polsce powstają nowe tereny przeznaczone integracji sąsiedzkiej i spędzaniu wolnego czasu. To bardzo ważne, ponieważ takim właśnie miejscem jest plac zabaw. 

Na placu zabaw Twoje dziecko nie tylko się bawi, ale poznaje inne dzieci, uczy się i rozwija. 

To, jak wygląda plac zabaw jest bardzo ważne. Ale rzeczą, która jest kluczowa dla rozwoju i bezpieczeństwa naszych dzieci, jest otoczenie, które buduje plac zabaw. Podczas kolejnej wizyty na placu zabaw, sprawdź, czy miejsce to:

- jest otoczone zielenią

- znajduje się daleko od ruchliwej ulicy lub parkingu

- posiada małą architekturę: ławki, podesty służące odpoczynkowi

- jest kolorowe

- posiada elementy wykonane z naturalnych materiałów. 

Szczególnie warto zwrócić uwagę na ten ostatni punkt. Z radością obserwujemy, że pojawia się coraz więcej placów zabaw wyposażonych w drewniane elementy takie jak: piaskownice drewniane, drabinki i ścianki wspinaczkowe, ławki, podesty, huśtawki. Świetny jest również pomysł na drewniane ogrodzenie placu zabaw – wtedy dziecko jest bezpieczne, ale nie czuje się zamknięte jak w drucianej klatce. O zaletach drewna można pisać wiele, to materiał wykorzystywany przez człowieka od początku historii budownictwa. Dla nas istotnym jest, że drewno:

- to materiał naturalny

- wykazuje właściwości bakteriobójcze

- nie powoduje alergii

- dobrze zaimpregnowane świetnie wytrzymuje każde warunki pogodowe

- jest estetyczne, bezpieczne i wytrzymałe

Czasy skrzypiących, żeliwnych karuzeli i wystających prętów powoli odchodzą do lamusa. Place zabaw są coraz bardziej bezpieczne (kto z Państwa pamięta tę „przyjemność” zjechania w krótkich spodenkach po metalowej ślizgawce nagrzanej od sierpniowego słońca?)

Drewno to materiał bakteriobójczy, bezpieczny i wytrzymały.


Plac zabaw czy ogród jordanowski? 

Już wiemy, co mówi o placu zabaw Wikipedia, a czy pamiętasz określenie: ogrody jordanowskie? To bardzo ciekawa sprawa, ponieważ ogrody jordanowskie były polskim fenomenem na skalę światową. Zapraszamy na krótką podróż w przeszłość. 

Jest rok 1889, w jednym z krakowskich parków właśnie dokonała się rewolucja. Na ponad 10 hektarowej przestrzeni powstał ogromny plac rekreacyjny i edukacyjny imienia dr Henryka Jordana. Praca, jaką wykonano była imponująca: posadzono 100 tysięcy drzew i krzewów, zbudowano kilka boisk, kilkanaście drewnianych pawilonów, strzelnicę, przyrządy gimnastyczne i sportowe, całą masę drabinek, pomostów i konstrukcji służących do wspinania. Przez całą zimę działało lodowisko, które w letnie miesiące znowu zamieniało się w piękny, regulowany staw. Na teren parku początkowo wchodzono przez pomost na Ciepłej Wodzie. Znajdowała się tam drewniana brama z napisem: „Miejski Park Dra Jordana”. Zaraz za nią mieściła się mleczarnia Eweliny Dobrzyńskiej, gdzie spacerowicze raczyli się świeżym mlekiem. 

Ogrody jordanowskie były polskim fenomenem na skalę światową

Ogród doktora Jordana wychowywał nie tylko sportowców i dawał wytchnienie rodzicom – bardzo ważną jego funkcją były nauka patriotyzmu i edukacja. W przestrzeni całego parku stawiane były popiersia znanych Polaków oraz pomniki przypominające o polskiej historii. To znamienne, ponieważ park powstał w czasach zaboru austriackiego i miał przypominać Polakom kim są i pomagać im w przekazywaniu patriotycznych wartości kolejnym pokoleniom. Na wyjątkową troskę w przestrzeniach ogrodu mogły liczyć dzieci, szczególnie te z ubogich rodzin – otrzymywały pożywienie, zorganizowane zajęcia sportowe i edukacyjne a także szansę na rozwinięcie kontaktów społecznych, na które miałyby mniejszą szansę niż ich rówieśnicy. 

Na fali popularności ogrodu dra Henryka Jordana, w całej Polsce zaczęły powstawać podobne parki, które z czasem zyskały miano „ogrodów jordanowskich”. Czy w Twoim mieście jest jeszcze gdzieś takie miejsce? 

A może dżungla? 

Dzieci doskonale bawią się w zabawy, które zazwyczaj nie podobają się ich rodzicom. Kalosze pełne błota, skoki z wysokiego drzewa, szukanie przygód w pustostanach. Zastanawiasz się czasem, dlaczego nasze dzieci wybierają takie rozrywki? Z pewnością nie dlatego, że są niegrzeczne czy źle wychowane – nie musisz się zamartwiać. Dzieci kochają odkrywać, ich spędzanie czasu na świeżym powietrzu błędnie odczytywane jest przez rodziców jako zabawa. Dzieci tak naprawdę wciąż się uczą i wykonują pracę. Chodzenie po drzewach to praca – doskonali zmysły, wzmacnia mięśnie, uczy wyciągania wniosków z konkretnych działań. Dziecko jest budowniczym człowieka – jeśli znasz ideę edukacji Montessori z pewnością te słowa nie są Ci obce. Jeżeli więc na Waszym placu zabaw stoi smutna drabinka z metalu, to pomyśl, ile frajdy sprawiłaby Twojemu dziecku duża, drewniana konstrukcja do wspinania. Może rzadziej wchodziłoby na drzewa? 

Dziecko jest budowniczym człowieka

A teraz przyjrzyj się typowemu współczesnemu placowi zabaw. Czy jest pełen wyzwań? Czy zachęca do eksploracji, poznawania granic, czy wymaga od dziecka uważności, skupienia? Nie. Współczesne place zabaw, choć dużo piękniejsze niż te, które znamy z lat 80., są raczej przeciętnie ciekawym miejscem do zabawy. Ale wystarczy, że pozwolisz swojemu dziecku na tym placu zabaw bawić się dokładnie tak, jak ono sobie to wymyśli, a zobaczysz, jak różnie można korzystać z drabinek, ile do zaoferowania tak naprawdę ma piaskownica i kto lub co może spektakularnie zjechać ze zjeżdżalni. Dlatego tak bardzo ważne jest, aby w architekturze placów zabaw dominowały naturalne elementy, jak drewno, piasek, rośliny, kamienie – to one zachęcają małych odkrywców do ekspolaracji i doświadczania świata. 

Najlepszy budulec dla placów zabaw to materiały naturalne: drewno, piasek, kamień. 

Jeżeli budujesz swój plac zabaw, to zastanów się, czy na pewno chcesz inwestować w nowoczesną powierzchnię antypoślizgową, na której Twoje dziecko się nie przewróci. Czy można nauczyć się biegać i jeździć na rowerze bez żadnego upadku?  Zamiast tego, może zainwestuj w piaskownicę drewnianą, piękne drewniane huśtawki lub ściankę wspinaczkową? Światowej sławy projektant placów zabaw, Gunter Beltzig napisał w swojej „Księdze placów zabaw” takie słowa: 

„Idealny plac zabaw to dżungla”

My nie będziemy Cię namawiać na sadzenie plam i puszczanie lian, ale zdecydowanie rekomendujemy, by Twój – Wasz plac zabaw był w maksymalnej ilości elementów wykonany z naturalnego materiału, jakim jest drewno. 


Domy z betonu, place zabaw z drewna! 

Nie bez powodu, kiedy ktoś mówi nam, byśmy wyobrazili sobie sielski krajobraz a w nim dom, ten dom często jest drewniany. Tęsknota do natury jest w nas wszystkich bardzo głęboko zakorzeniona i to zupełnie naturalny kierunek, w jakim podążamy w życiu. Idealnym otoczeniem dla rozwoju Twojego dziecka jest więc drewno i naturalne materiały. Kojarzysz wielkie betonowe blokowiska, poprzecinane małymi szarymi parcelami, które zostały nazwane placami zabaw? Te smutne, zaniedbane i pozbawione kolorów miejsca? Dziś trudno sobie wyobrazić, że miejscem dla dziecięcych zabaw i spotkań miałby być wybetonowany plac, ale w czasach, kiedy deweloperzy rozjeżdżają miasta i osiedla buldożerami, warto zwracać uwagę na to, jak gospodarowana jest nasza wspólna przestrzeń, by taka sytuacja już nigdy się nie powtórzyła. Mamy przecież Rady Dzielnic, projekty związane z Budżetem Obywatelskim – warto się zapoznać z możliwościami, jakie oferują nam i naszym dzieciom. 


Dlaczego drewniane place zabaw są lepsze niż tradycyjne? 

Drewniane place zabaw coraz częściej pojawiają się w naszej wspólnej przestrzeni. To bardzo dobry i ważny trend, ponieważ przy ich planowaniu pod uwagę bierze się dużo więcej czynników niż tylko bezpieczeństwo dzieci. 

Drewniane place zabaw:

- są bezpieczne

- zachęcają dzieci do odkrywania

- są najczęściej ekologiczne (do ich budowy służy drewno z lasów hodowlanych)

- są wykończone certyfikowanymi farbami i materiałami

- pięknie komponują się w przestrzeni publicznej

- łatwo je konserwować i utrzymywać w dobrej kondycji.